॥ श्रद्धा र अध्ययनको संगम ॥०% पढियो
व्रत र कथा
तिथि पर्व विशेषकर्महरू (नेपालीमा विस्तृत विवरण)
हिन्दू धर्ममा विभिन्न तिथि र पर्वहरू विशेष धार्मिक क्रियाकलाप र अनुष्ठानहरू गर्ने अवसर हुन्छन्। यी तिथि र पर्वहरूले धार्मिक जीवनलाई अझ पवित्र र सुसंस्कृत बनाउँछ।
प्रमुख तिथि र पर्वहरू
१. मकर संक्रान्ति
- तिथि: पौष महिनाको शुक्ल पक्षको पहिलो दिन।
- विशेषकर्म: सूर्यको उत्तरायणको आरम्भको उत्सव, गंगास्नान, दान, पवित्र भोजन (तिल, चिउरा) ग्रहण।
२. शिवरात्रि
- तिथि: फाल्गुन महिनाको कृष्ण पक्षको चतुर्दशी।
- विशेषकर्म: भगवान शिवको उपासना, रात्रि जागरण, शिवलिंगमा जलाभिषेक, बेलपत्र अर्पण।
३. होली
- तिथि: फाल्गुन महिनाको पूर्णिमा।
- विशेषकर्म: रंगहरूको पर्व, होलिका दहन, पारस्परिक रंग खेल्ने र स्नेह प्रदर्शन।
४. रामनवमी
- तिथि: चैत्र महिनाको शुक्ल पक्षको नवमी।
- विशेषकर्म: भगवान रामको जन्मोत्सव, राम कथा वाचन, उपवास, पूजा, भजन कीर्तन।
५. नवरात्रि
- तिथि: वर्षमा दुईपटक (चैत्र र आश्विन महिनामा)।
- विशेषकर्म: नौ दिनसम्म देवी दुर्गाको आराधना, गरबा र डांडिया नृत्य, उपवास, कन्या पूजन।
६. रक्षाबंधन
- तिथि: श्रावण महिनाको पूर्णिमा।
- विशेषकर्म: भाई-बहिनीको सम्बन्धको पर्व, राखी बाँध्ने, उपहार आदानप्रदान, आरती।
७. जन्माष्टमी
- तिथि: श्रावण महिनाको कृष्ण पक्षको अष्टमी।
- विशेषकर्म: भगवान श्रीकृष्णको जन्मोत्सव, व्रत, भजन, नृत्य, मन्दिरमा विशेष पूजा।
८. गणेश चतुर्थी
- तिथि: भाद्रपद महिनाको शुक्ल पक्षको चतुर्थी।
- विशेषकर्म: भगवान गणेशको जन्मोत्सव, गणेशको मूर्ति स्थापना, पूजा, आरती, विसर्जन।
९. दशै
- तिथि: आश्विन महिनाको शुक्ल पक्षको दशमी।
- विशेषकर्म: शक्ति र विजयको पर्व, देवी दुर्गाको पूजन, टीका, जमरा, दुर्गा सप्तशती पाठ।
१०. दीपावली
- तिथि: कार्तिक महिनाको अमावस्या।
- विशेषकर्म: प्रकाशको पर्व, लक्ष्मी पूजन, दीप प्रज्वलन, मिठाइ वितरण, आतिशबाजी।
विशेषकर्महरू (अतिरिक्त क्रियाकलापहरू)
१. गंगा दशहरा
- तिथि: ज्येष्ठ महिनाको शुक्ल पक्षको दशमी।
- विशेषकर्म: गंगा नदीमा स्नान, दान, पूजा, भजन कीर्तन।
२. करवा चौथ
- तिथि: कार्तिक महिनाको कृष्ण पक्षको चतुर्थी।
- विशेषकर्म: विवाहित महिलाहरूले आफ्ना पतिको दीर्घायुको लागि उपवास, पूजा, चन्द्रमा दर्शन।
३. हरितालिका तीज
- तिथि: भाद्रपद महिनाको शुक्ल पक्षको तृतीया।
- विशेषकर्म: महिलाहरूले आफ्ना पतिको दीर्घायुको लागि उपवास, पूजा, नृत्य।
तिथि र पर्वहरूले हिन्दू धर्मको धार्मिक र सांस्कृतिक जीवनलाई समृद्ध र पवित्र बनाउँछ। यी विशेष दिनहरूमा गरिने विशेषकर्महरूले व्यक्तिको धार्मिक आस्था र परम्परालाई मजबुत बनाउँछ।
सम्बन्धित पाठ र तयारी
स्रोत र सम्पादन
सामग्री व्यवस्थापन: Karmakanda Admin
स्रोत: कर्मकाण्डमा मूल रूपमा प्रकाशित तिथि पर्व विशेषकर्महरू (नेपालीमा विस्तृत विवरण) लेख / सामग्री सूची।
मूल प्रकाशन: